|
Poniżej przedstawiam Państwu krótką charakterystykę masażu.
Masaż może być wykonywany ręcznie, przy użyciu aparatów i urządzeń do masażu oraz metodą łączną. Ręcznie najczęściej, pozwala to na palpacyjną oceną reaktywności tk. masowanych oraz na ocenę występowania zmian tkankowych tj. zgrubienie łącznotkankowe, tkliwość bólowa, przeczulica, zmiany napięcia mięśniowego. Pozwala na dokładne opracowanie topograficzne tkanek z uwzględnieniem odpowiedniego doboru wyk. masażu stosownie do okolicy masowanej i występujących zmian chorobowych.
FORMY MASAŻU
Może być wykonywany miejscowo na ściśle określone okolice ciała lub całe ciało. W pierwszym przypadku mówimy o masażu częściowym, a w drugim o masażu ogólnym lub całkowitym. Ale podział możemy przedstawić również na masaż krótko bodźcowy, średnio bodźcowy i długo bodźcowy.
Masaż krótko bodźcowy - 10-20 min. należy dostarczyć taką ilość bodźców, aby w czasie zabiegu wystąpił odczyn miejscowy. Można wykonywać codziennie. Odczyn powinien powodować odpowiednie przestrojenie funkcji fizjologicznych różnych ukł.
Masaż Średnio bodźcowy - 20-30 min. wykonywać codziennie lub co drugi dzień .Dostarczyć taką ilość bodźców aby wystąpił odczyn miejscowy i częściowo odpowiednie reakcje ogólne.
Masaż długo bodźcowy - 30-45min.Wyk.co 2 dzień. Oprócz odczynu miejscowego można zaobserwować reakcje ogólne.
MECHANIZM DZIAŁANIA MASAŻU
Działanie centralne - Pobudzenie ukł. nerwowego za pośrednictwem odruchów i czynności koordynacyjnych kory mózgu może wpływać na wszelkie narządy i układy org.
Działanie lokalne - mechaniczny przepływ krwi w naczyniach oraz chłonki w naczyniach chłonnych.
W czasie masażu docierają do mózgu miliony bodźców. Wywołują one stan pobudzenia kory mózgu, która jest narządem kierującym czynnościami wszystkich narządów a zatem i mięśni. Pobudzenie kory mózgowej powoduje szybsze i bardziej sprawne wykonywanie czynności przez narządy wykonawcze.
WPŁYW NA POSZCZEGÓLNE UKŁADY
Wpływ na skórę - masaż przyspiesza obieg krwi i limfy w naczyniach skórnych dzięki czemu z jednej strony następuje bardziej aktywne dostarczanie tkankom i organom masowanego odcinka substancji odżywczych, a z drugiej szybsze wydalanie produktów przem. mat. Skórne naczynia krwionośne rozszerzają się przez co poprawia się odżywianie skóry oraz znajdujących się w niej gruczołów. Poprawia czynność wydalniczą gruczołów łojowych i potowych, ułatwia oddychanie skóry.
Wpływ na tk. mięśniową - masaż pobudza włókna mięśniowe do skórczu i podnosi ich napięcie co zapobiega zanikom mięśniowym, zwiększa zdolność mięsni do pracy. Po 5 min. masażu zdolność do pracy zmęczonego mięśnia wzrasta 3-5 krotnie. Powoduje szybsze wydalanie produktów przem. mat. Pod wpływem masażu tk. mięśniowa jest obficiej zaopatrzona w tlen.
Stawy i aparat więzadłowy - szybciej przywraca się zdolność stawów i aparaty wiez. do pracy. Masaż stawu polepsza jego ukrwienie przez co następuje szybsza wymiana prod. rozpadu na subst. odżywcze. Pod wpływem masażu zwiesza się elastyczność i wytrzymałość aparatu więzadłowego a zatem stopień ruchomości stawu.
Ukł. krwionośny i limf. - Pod wpływem masażu naczynia krwionośne rozszerzają się i zwiększa się szybkość obiegu krwi w tętnicach przez co ułatwia prace serca, ułatwia dopływ krwi żylnej, przyspiesza usuwanie z organizmu produktów rozpadu, pobudza ukł. krwionośny i limf. do pracy co powoduje wzmożenie zasilenia organów w tlen i subst. odżywcze.
Ukł. nerwowy - działa uspokajająco lub pobudzająco - głaskanie, delikatne rozcieranie, słaba wibracja działają uspokajająco. Ugniatanie, oklepywanie, silna wibracja działają pobudzająco. Masaż działający na ośrodkowy ukł. nerw. powoduje wysyłanie bodźców do mięsni, gruczołów wydzielania wew. oraz poszczególnych narządów. Wywiera działanie na ośrodkowy ukł. nerw. za pośrednictwem włókien czuciowych obwodowych. Masaż jako bodziec mech. przede wszystkim działa na OUN
Pozostałe ukł. - Masaż powoduje przyspieszenie procesów biochemicznych zachodzących w org. a co za tym idzie wpływa na szybsze usunięcie prod. przem. mat. i dostarczania subst. odżywczych do tkanek i narządów. Podczas masażu zwiększa się ilość krwi przepływającej przez nerki, przez co ulega poprawie i stymulacji czynność filtracyjna nerek i wydalane są z moczem prod. przem. mat. Masaż pośrednio wpływa na ukł. pokarmowy polepszając jego ukrwienie, co w znacznym stopniu poprawia trawienie i przyswajanie subst. odżywczych a także przyspiesza wydalanie z przewodu pok. prod. niestrawionych. WSKAZANIA I PRZECIWWSKAZANIA
Wskazania do masażu częściowego
w chorobach skóry - zaburzenia odżywcze skóry, odmrożenia choroby naczyń krwion. i limf. wyst. blizn pooperacyjnych i zrostów powstałych po wstrzyknięciach domięśniowych cele kosmetyczne
w chorobach ukł. krążenia - stany obniżonego ciśnienia krwi, choroby naczyń krwionośnych, niewydolność krążenia, stwardnienie tętnic obwodowych, stany po przebytych zap. żył k. d.
w chorobach ukł. mięśniowego - zapobieganie i leczenie zaników mięśniowych, pobudzenie mm. narządów wew. likwidacja skurczów bł. mięśniowej naczyń krwionośnych, rozluźnianie napięcia m oddechowych w przewlekłych nieżytach oskrzeli oraz w dychawicy oskrzelowej w okresie miedzy napadowym, stan pourazowy mm, przewlekłe stany zapalne mięsni, zaniki mięśniowe pochodzenia neurogennego (niedowłady, porazenia)
w chorobach narządu ruchu - wady wrodzone oraz zaburzenia rozwoju narządu ruchu, zmiany zniekształcające kostno-stawowe w następstwie procesu zwyrodnieniowego, stany po przewlekłym zap. stawów, mięsni, wieszadeł i torebek ścięgnistych, przypadki po zdjęciu opatrunku gipsowego w celu usunięcia zrostów oraz poprawy krążenia i trofiki skóry, stany pooperacyjne narządu ruchu, choroby kości i stawów, stany pourazowe, zmiany narządu ruchu będące następstwem przeciążenia
w chorobach reumatycznych - wszystkie postacie gośćca, szczególnie tk. miękkich w celu zmniejszenia obrzęków i bólu oraz zapobiegania zanikom mięśniowym.
Wskazania do masażu częściowego
W okresie rekonwalescencji, jako masaż kondycyjny, w celu zapobiegania odleżynom i zaburzeniom ukł. krążenia, w otyłości i nadwadze, w stanach związanych z długim przebywaniem w łóżku, w nerwicach typu psychicznego (masaż obniża stan nadpobudliwości ukł. nerwowego)
Przeciwwskazania do masażu klas.
Wszelkiego rodzaju zmiany dermatologiczne, zap. szpiku kostnego z przetokami, wczesny okres po złamaniach, skręceniach, zwichnięciach, ostre i podostre steny zap. krwotoki i skłonność do wyst. stany chorobowe przebiegające z wysoką temp. powyżej 38 st. świeże zakrzepy, kamica wątrobowa i nerkowa, stany zapalne dróg żółciowych, choroba jelit z owrzodzeniem, choroba wrzodowa a krwawieniami, nowotwory, menstruacja, tętniaki.
ZASADY STOSOWANIA - WYBRANE CHOROBY
W chorobach urazowych - umiejętnie stosowany masaż leczniczy jest bardzo pomocnym środkiem w leczeniu i rehabilitacji schorzeń ortopedyczno -urazowych. Masaz w miejscu urazu można stosować dopiero po całkowitym wygojeniu się uszkodzonych tkanek. Nie należy stosować masażu tkanek w okolicy zespolenia się kości z elementami metalowymi gdyż może to spowodować odczyny zapalne w tej okolicy. Szczególnie przydatne jest stosowania masażu wolnymi ruchami głaskania, rozcierania i ugniatania w odruchowo wzmożonym napięciu mięśniowym. Rozcieranie tkanek okołostawowych, blizny pourazowe, po wszelkich zabiegach, w obrębie tkanek miękkich zapobiegamy tworzeniu się przykurczy bliznowatych. Stosowanie masażu w okresie unieruchomienia na dużych grupach mięśniowych tułowia czy kończyn wcześnie nie uruchomionych aktywizuje układ krwionośny dostarczając bodźców proprioreceptywnych i skutecznie zapobiega powstawaniu odleżyn. Masaż stosowany po zdjęciu gipsu przyśpiesza regeneracje skóry, poprawie ukrwienie tkanek miękkich, wpływa na poprawę elastyczności aparatu więzadłowego i przyśpiesza mineralizacje kości a stosowany zi nnymi zabiegami wpływa na skrócenie okresu rekonwalescencji.
Układ Nerwowy - Celem stosowania masażu u chorych z uszkodzeniem OUN będzie przeciwdziałanie powstawaniu obrzęków, działanie przeciwbólowe, pobudzenie mm współdziałających i antagonistycznych. Masaż wykonywać delikatnie w krótkich seriach kilkakrotnie w ciągu dnia. Skuteczne stosowanie masażu segmentarnego i łącznotkankowego wspomagać możemy zabiegami cieplnymi. Masaż klasyczny stosowany w uszkodzeniach n. obwodowych zapobiega zwłóknieniem w obrębie tkanek miękkich i są to techniki: rozcieranie, ugniatanie i oklepywanie.
W chorobach reumatycznych - RZS - masaż powinien rozluźniać napięte mm. Techniki: głaskanie, rozcieranie, wstrząsanie i wibracja. W okresie remisji unikać silnych bodźców które spowodują ból. Tutaj ma znaczenie głaskanie i rozcieranie, wykonywane wolno i rytmicznie na okołostawowych tkankach miękkich. Z doświadczeń wynika że stosowanie masażu rak w okresie podostrym w znacznym stopniu ułatwia chorym wykonywanie ruchów w paliczkach zmniejszając ból i obrzęki. ZZSK -celem masażu jest łagodzenie objawów bólowych, zmniejszenie napięcia mięśniowego mięśni pośladkowych, m. międzyżebrowych a regularne stosowanie masażu w okresach remisji poprawia ukrwienie mm, zapobiega utrwalaniu przykurczy i opóźnia procesy zwyrodnieniowe w tkance mięśniowej.
W chorobach wewnętrznych -wpływa na układ krążenia i chłonny w oparciu o nowe metody masażu segmentarnego, łącznotkankowego i okostnowego. Możemy go stosować w chorobach naczyń obwodowych w celu zmniejszenia obrzęków i przyśpieszenia krążenia żylnego. W chorobach przebiegających ze zmniejszeniem się napięcia naczyń limfatycznych i włosowatych. Korzystny wpływ masażu w chorobach ukł oddech, zapaleniu oskrzeli, dychawicy oskrzelowej, dystonii płucnej. Masaż klp rozluźnia mm oddech co umożliwia wykonanie bardziej efektywnych ruchów oddechowych. Podczas masażu zalecane jest oklepywanie, wibracja i wstrząsanie klp w różnych specjalnych drenażowych ułożeniach. W ginekologii i położnictwie we wczesnym okresie połogowym skóra jest rozciągnięta. Masaż zaczynamy od kd, brzucha, tk łącznej. Masaż nóg pobudza przepływ krwi żylnej i chłonki-głaskanie i ugniatanie w okolicy podeszwowej stopy i pięt oraz podudzi nw zakresie żyły od piszczelowej. W żylakach na wew. pow. podudzia. Masaż brzucha wspomaga procesy wsteczne w obrębie powłok brzusznych, pobudza funkcje układu krążenia jelit. Wykonuje się w leżeniu tyłem-powierzchniowe ugniatanie powłok brzusznych całą dłonią i opuszkami palców. Zwrócić uwagę aby unikać ucisku na obkurczającą się macice w pierwszych dniach po rozwiązaniu. Ważne są ruchy rozcierania mm czworobocznych lędźwi i miejsc połączenia tego mięśnia z mm poprzecznym brzucha - wpływa to na szybkie ustępowanie bólów krzyża i zmniejszenie się stanów hipotonicznych mm skośnych brzucha.
|